Slim met energie: hoe je verbruik verschuift naar de goedkoopste momenten

Niet alle stroom kost hetzelfde

Op de Europese elektriciteitsmarkt fluctueert de prijs per uur. Overdag als er veel zon is en weinig vraag, is stroom goedkoop. Op koude winteravonden als iedereen tegelijk kookt en verwarmt, is stroom duur. Het verschil tussen het goedkoopste en het duurste uur van de dag kan oplopen tot een factor vijf of meer.

Met een vast energiecontract merk je daar niets van: je betaalt altijd hetzelfde tarief. Maar met een dynamisch contract -- waarbij je per uur betaalt wat de markt vraagt -- kun je direct profiteren door je verbruik te verschuiven.

Wat is verbruik verschuiven?

Verbruik verschuiven betekent dat je apparaten draait op momenten dat stroom goedkoop is, en vermijdt ze te gebruiken op dure uren. De truc is dat veel apparaten in huis flexibel zijn in timing: de wasmachine hoeft niet nu te draaien, alleen voor morgenochtend vroeg klaar te zijn.

Apparaten die goed te verschuiven zijn: wasmachine, vaatwasser, droger, elektrische auto opladen en een thuisbatterij laden. Apparaten die je niet kunt verschuiven: verlichting, koken, koelkast.

Hoe begin je?

Stap 1: inzicht in je verbruik. Een P1-meter op je slimme meter geeft je real-time inzicht in wat je woning op elk moment verbruikt en teruglevert. Voor 25 tot 30 euro koppel je die via wifi aan een app of aan Home Assistant. Daarmee zie je meteen: draaien we nu op eigen zonnestroom, of kopen we in van het net?

Stap 2: apparaten koppelen aan slimme stekkers. Met een slimme stekker van 10 tot 15 euro kun je elk apparaat op afstand aan- en uitzetten, of automatiseren via Home Assistant. Meet ook het verbruik: een wasmachine trekt soms 2.000 watt, een droger zelfs meer. Dat maakt een groot verschil op een uur met hoge stroomprijzen.

Stap 3: automatiseren. Via Home Assistant koppel je Tibber of een vergelijkbare prijsfeed. Je stelt in: start de wasmachine als de stroomprijs onder 10 cent per kWh zakt. Of: laad de auto op tussen 2 en 6 uur 's nachts, als de nachtprijs het laagst is. Dit gaat volledig automatisch, zonder dat je er zelf naar hoeft te kijken.

Hoeveel scheelt het?

Stel dat je per dag 4 kWh verplaatsbaar verbruik hebt (wasmachine, vaatwasser, opladen). Als je dat verplaatst van een gemiddeld tarief van 28 cent naar een dal-tarief van 10 cent, bespaar je 18 cent per kWh, dat is 72 cent per dag. Op jaarbasis ruim 260 euro -- zonder enige investering in panelen of batterijen, alleen door slim te plannen.

Met zonnepanelen er bovenop wordt de logica sterker: overdag is stroom gratis (eigen productie), dus plan dan extra verbruik.

Dynamische contracten: wat zijn de opties?

Tibber brengt per maand een klein abonnementsbedrag in rekening en rekent verder de actuele uurprijs af. Ze bieden een goede app met grafieken van de prijsverwachting voor de volgende dag. Via een referral-link ontvangen nieuwe klanten tegoed bij aanmelding.

Frank Energie werkt vergelijkbaar en is populair in Nederland. Geen maandelijkse vaste kosten, wel een dynamisch tarief per uur op basis van de spotmarkt plus opslag.

Beide aanbieders zijn geschikt voor huishoudens met zonnepanelen of een elektrische auto, en worden interessanter naarmate de salderingsregeling verder wordt afgebouwd.

De kern

Energie-verschuiving is een van de weinige manieren om zonder grote investering direct minder te betalen. Het vraagt een beetje inzicht, een paar slimme stekkers en eventueel een dynamisch contract. De technologie om dit volledig te automatiseren is beschikbaar en voor de meeste mensen betaalbaar. Het enige wat je nodig hebt, is de eerste stap zetten.